Cuộc đua tàu cao tốc châu Á đang chứng kiến sự vượt trội của Nhật Bản và Trung Quốc, khi cả hai không chỉ dẫn đầu mạng lưới tàu cao tốc mà còn tiên phong công nghệ tàu đệm từ (maglev).

Trung Quốc vận hành tuyến Shanghai Maglev từ 2004 với tốc độ 431 km/h – nhanh nhất thế giới hiện nay, đồng thời thử nghiệm công nghệ trong ống chân không có thể vượt 600 km/h. Nhật Bản phát triển SCMaglev, từng đạt kỷ lục 603 km/h và đang xây tuyến Tokyo – Nagoya, rút ngắn thời gian di chuyển còn 40 phút, dự kiến vận hành trong thập niên 2030.

Công nghệ đệm từ gồm EMS (treo điện từ, Trung Quốc) và EDS (treo điện động, Nhật Bản), đều giúp tàu chạy êm, ít ồn, giảm bảo trì.

Trong khi đó, Mỹ và châu Âu gặp khó với chi phí đội vốn và chậm tiến độ, các dự án lớn như California High-Speed Rail hay HS2 (Anh) đều trì hoãn. Nhờ chiến lược quốc gia và nhu cầu giao thông lớn, châu Á đang tiến gần mục tiêu đưa tàu mặt đất đạt tốc độ ngang máy bay vào thập niên tới.